Malgosia Fiebig achter de beiaard in de Domtoren, Utrecht

Avicii galmt door op de beiaard in de Domtoren

Via een beiaardcursus in haar geboorteplek Gdańsk (Polen) kwam Malgosia Fiebig in Nederland terecht. In 2011 werd ze de eerste vrouwelijke stadsbeiaardier van Utrecht en dat doet ze niet zonder onopgemerkt te blijven. Ze ging in 2016 viraal op het internet na een eerbetoon aan de overleden David Bowie en onlangs was de aandacht nog groter na een eerbetoon aan de Zweedse DJ Avicii, die eind vorige maand een einde aan zijn leven maakte. Fiebig vertelt in dit interview hoe de beiaard haar in Utrecht bracht en ze als beiaardier wereldwijd onder de aandacht kwam te liggen.

U groeide op in de Poolse stad Gdańsk, nadat daar twee carillons terugkwamen schreef u zich in voor een cursus als beiaard-speler. Waarom deed u dit?

“Dat was meer uit nieuwsgierigheid dan als een echt doel. In de jaren ’90 kwam de eerste beiaard terug naar Gdańsk, nadat er in de Tweede Wereldoorlog een beiaard verplaatst werd en een vernield werd. Nadat ik er een paar artikelen over had gelezen, ging ik mij er meer over informeren, want ‘hoe kun je muziek maken met klokken’ was de vraag die mij steeds bijbleef. En het is steeds meer en meer een uit de hand gelopen hobby geworden.”

 

Ja, want u meldde zich ook aan op de beiaardschool in Amersfoort. Hoezo nam u die stap?

“In Gdańsk was er elk kwartaal een beiaardier die lessen kwam geven en hij adviseerde mij toen om naar Amersfoort te gaan. België en Nederland is het echte centrum voor beiaarden. Ik kwam natuurlijk om die sfeer te proeven en om mijn masterdiploma voor de beiaard te behalen. Wat gelukt is.” 

 

Vond u het niet lastig om Polen achter u te laten voor het ‘avontuur’ in Nederland?

“Ja, natuurlijk. Je laat toch familie en vrienden achter je. Maar tegelijkertijd was het ook weer niet lastig. Naast de liefde voor de beiaard was er ook een andere liefde die mij hier goed liet voelen en mijn familie en vrienden kwamen – en komen – mij regelmatig opzoeken. Mijn moeder is zelf musicus, dus die begreep het meteen en mijn vader is erg trots met wat ik al heb bereikt.”

 

En na uw master bent u terecht gekomen in Nijmegen en Utrecht. Hoe is dat gebeurd?

“In Nijmegen was ik de assistent van de stadsbeiaardier en zodoende doorgestroomd. In Utrecht ben ik middels een sollicitatie terecht gekomen. Er was een advertentie waarop ik eigenlijk direct een brief verstuurde. Want de beiaard van de Domtoren is een van de mooiste en de beste ter wereld. Ik heb er vervolgens drie proefexamens gehad en enkele gesprekken. Waarna de keuze op mij viel. Dat ik de eerste vrouwelijke beiaardier van Utrecht ben, is natuurlijk extra speciaal.”

 

Onlangs kwam u wereldwijd onder de aandacht nadat u een eerbetoon aan de overleden DJ Avicii speelde. Hoe ervaarde u deze media-aandacht?

“In 2016 gebeurde het ook al eens, toen ik een eerbetoon speelde voor David Bowie. Ik wist dus een beetje wat ik kon verwachten. Maar ditmaal was het eigenlijk nog grootser. Ik heb ontzettend veel interviews gegeven aan bijvoorbeeld BBC en CNN. En daarin legde ik de aandacht niet zozeer bij mij, maar bij de beiaard. Ik probeer veel meer mensen kennis te laten maken met het instrument.”

 

Hoe vond u de reacties onder het filmpje en de stukken die op internet verschenen?

“Omdat het zo viraal ging, kwamen er reacties van mensen uit bijvoorbeeld Argentinië, Japan en Portugal – waar de beiaard niet bekend is. Reacties als ‘de toren maakt Avicii-klanken’ en ‘de klokkenluiders zijn geïnspireerd door Avicii’ vind ik hilarisch. Wat ik vervolgens erg mooi vond, waren de reacties van de voornamelijk Nederlanders die hen dan verbeterden door te zeggen dat de beiaardier, ik dus, het speelde op een beiaard. Steeds meer mensen weten wat dit voor een instrument is, dat doet mij goed.”

 

U geeft ook aan in 2016 al eens een eerbetoon voor Bowie te hebben gespeeld. Maar daarnaast deed u hetzelfde voor Prince en Linkin’ Park, toen leadzanger Chester Bennington overleed. Speelt u alleen dit soort stukken voor artiesten die uzelf bijzonder vond? 

“Nee, niet direct. Maar ik maak natuurlijk wel keuzes, want ik kan niet voor iedereen die overlijdt een eerbetoon doen. Mijn keuze valt meestal op de artiesten die het bekendst zijn, zodat ook meer mensen het kunnen herkennen.”

 

Welk eerbetoon vindt uzelf het meest gelukt, tot nu toe?

“Het stuk van Avicii is verbazingwekkend goed gelukt, vind ik. Die van David Bowie was erg mooi, ook omdat zijn melodieën prachtig zijn. Mijn eerbetoon aan Prince vond ik erg moeilijk. Een liedje als Purple Rain ging goed, maar het nummer Kiss ging daarentegen wel erg lastig. Omdat de beat daarin belangrijk is. Maar als ik echt één eerbetoon moet kiezen, die ik het best gelukt vind, ga ik voor die van Avicii.”

 

U speelt ook vaker popmuziek en hedendaagse muziek, zoals Stromae. Is dit een beetje het doel van u, om het publiek te verbreden?

“Precies, daar doe ik het voornamelijk voor. Ik ben in dienst van de stad Utrecht (en Nijmegen) en daardoor vind ik dat ik voor iedereen daar moet zijn. Jong en oud. Ik speel klassieke muziek zoals Mozart en Bach, maar dus ook modernere muziekstukken voor jongeren. Af en toe speel ik zelfs eens een liedje van K3, of iets dergelijks om zelfs de jonge kinderen te bereiken. De beiaard is een historisch instrument en door de doelgroep te verbreden wil ik dat steden er geld voor blijven uittrekken.”

 

Heeft u dan ook een lievelingsliedje? Of een liedje dat u graag speelt?

“Nee, ik heb geen echte voorkeur. Ik hou van klassiek, maar ook van pop. Voor mij maakt het helemaal niet uit wat ik speel, ik doe het voor de mensen. Daarbij, ik moet altijd alles opschrijven zodat de stad de Bumarechten kan betalen en dat ik niet te vaak dezelfde liedjes achter elkaar speel. Dus als ik al een lievelingsliedje zou hebben, kan ik eigenlijk niet eens vaker achter elkaar spelen.”

 

Zijn er ook speciale liedjes voor de beiaard?

“Inderdaad, ik heb een hele bundel vol met liedjes die speciaal zijn geschreven voor de beiaard. Dat is dan net wat fijner met de zware tonen, die langer doorklinken. Maar ik doe ook nummers vanaf het ‘normale’ notenblad, maar dan moet ik soms iets aanpassen doordat de zware klokken niet te vaak achter elkaar aangeslagen kunnen worden. Als je dat wel doet, gaan de klanken namelijk door elkaar heen klinken en dat is niet mooi.”

 

Krijgt u veel reacties van mensen die naar u luisteren?

“Best wel, naast de reacties onder de filmpjes van een eerbetoon die op internet verschijnen zijn er ook - zonder dat ik iets aparts doe - redelijk wat mensen die mijn aanspreken. ‘Ik zal straks weer naar u luisteren’ of ‘het was weer prachtig’ zijn reacties die ik op straat weleens hoor. Dat is ook fijn voor mij. Het is een soort bevestiging dat er daadwerkelijk mensen luisteren naar je, dat is natuurlijk wel waarvoor je het doet als musicus zijnde.”

foto en tekst: Pim Odekerken
publicatiedatum: zondag 6 mei 2018